Spaanse vlag van Spanje rood geel

In Spanje zie je de Spaanse vlag geregeld terugkomen in het straatbeeld. Opvallende kleuren en een wapen, maar waar komen deze vandaan en wat is de betekenis ervan?

De vlag: geschiedenis

De Spaanse vlag zoals wij deze kennen is officieel in gebruik sinds de invoering van de wet waarmee de vlag werd aangenomen op 19 december 1981. De combinatie rood-geel-rood wordt echter al sinds 1785 gebruikt. Het wapen wordt op de civiele vlag, de staatsvlag en de oorlogsvlag gebruikt. De vlag zonder wapen wordt als alternatieve civiele vlak gebruikt, meestal om Spanje als land te vertegenwoordigen.

Een theorie waarom voor de kleuren rood en geel als basiskleuren is gekozen gaat terug tot de oorlogen in die tijd. De vlaggen op boten waren moeilijk van elkaar te onderscheiden, omdat verreweg de meeste vlaggen wit als basiskleur hadden. Onhandig, want boten konden niet worden aangevallen tot men echt zeker wist dat de ander inderdaad de tegenstander was. Koning Carlos III gaf marineofficier Antonio Valdés y Fernández Bazán uiteindelijk de opdracht om een nieuwe vlag te ontwerpen. Bazán organiseerde een wedstrijd en de koning mocht hieruit het beste ontwerp kiezen.

Napels

Een andere theorie vertelt ons dat de kleuren te maken hebben met het feit dat Carlos III ook over Napels heeft geheerst, deze vlag heeft ook gele en rode kleuren. Nog een andere theorie zegt dat de kleuren van de vlag van Aragón afkomen, deze bevat ook geel en rood.

In 1936 werd tijdens de Spaanse Burgeroorlog besloten dat er alleen nog maar vlaggen met rood-geel-rood ingevoerd zouden worden. In 1938 werd door generaal Francisco Franco een nieuw wapen ingevoerd tussen de zuilen van Hercules: een zwarte adelaar met op zijn borst een gekroond schild.

De nationale vlag van nu heeft bovenaan een horizontale rode streep. In het midden bevindt zich een gele horizontale streep, ongeveer twee keer zo dik als de rode streep. In dit vlak vind je ook het wapen van Spanje, net aan de linkerkant van het midden. Hieronder komt opnieuw een rode streep.

Het schild

Het schild omvat de wapens van de gebieden Granada, Aragón, León, Castilië en Navarra. De toren linksboven staat voor Castillië, de leeuw ernaast is het wapen van Léon. Links onderin vind je het symbool voor Aragón: de vier rode banen. Rechts onderin staat een gouden ketting met een smaragd: het wapen van Navarra. Het wapen in het midden (drie lelies) is van het Huis Bourbon, een uit Frankrijk afkomstig vorstenhuis. Onder andere Filips V en Lodewijk I waren leden van dit huis, zij regeerden in de 18e eeuw in Spanje. Ook het huidige Spaanse koningshuis stamt af van de Bourbons.

Zuilen van Hercules

Naast het schild staan de Zuilen van Hercules. Deze stonden in de oudheid voor de verbinding tussen de Middellandse Zee en Atlantische Oceaan, ook de straat van Gibraltar genoemd. Bij deze zuilen staat de tekst ‘Plus Ultra’, wat letterlijk vertaald ‘Verder voorbij’ betekent in het Nederlands. Deze spreuk is gekozen door Karel V. ’Plus Ultra’ is gebaseerd op ‘Non Plus Ultra’, de tekst die Hercules op zijn Zuilen zou hebben gebeiteld. De tekst verwijst naar de voormalige Spaanse koloniën in Zuid-Amerika. Boven op het schild prijkt de koningskroon van Spanje.

Gebruik van de vlag

De vlag mag tussen zonsondergang en zonsopkomst niet uithangen. Daarbuiten mag hij in het openbaar uithangen, mits hij aan de wettelijke eisen voldoet en niet beschadigd is. Tijdens een periode van rouw mag de vlag halfstok gehangen worden, maar wel pas nadat hij eerst helemaal naar boven is gehesen. Ook mag er een zwart lint aan de vlag worden vastgemaakt. De vlag mag zowel horizontaal als verticaal worden uitgehangen.

In sommige autonome gemeenschappen, zoals Catalonië, weigeren sommige gemeenten om de Spaanse vlag uit te hangen. Hier zie je de Catalaanse vlag veel terug op straat. Onder andere in deze regio worden ook veel vlaggen in brand gestoken, vooral sinds er de laatste tijd veel te doen is over de onafhankelijkheid van Catalonië. Op het in brand steken van de vlag staat een gevangenisstraf.

Meer lezen?

Mensen met Catalaanse vlag8 verschillen tussen Spanjaarden en Catalanen

In Catalonië zul je vaak horen dat de regio geen Spanje is. Catalanen voelen zich soms in de eerste plaats Catalaan. Maar wat maakt Catalanen en Spanjaarden dan zo verschillend?

feestSpaanse feestdagen in 2018

Het aantal feestdagen in Nederland steekt een beetje schraal af bij die van Spanje. Voor volgend jaar zijn voor Spanje tien verplichte nationale vrije dagen vastgesteld. Daarnaast mogen regio’s en gemeentes ook nog een aantal feestdagen toevoegen.