Calle Málaga, de nieuwe film van de Marokkaanse regisseur Maryam Touzani, is het ontroerende portret van de eigenzinnige María Ángeles. Een glansrol voor het 80-jarige Spaanse filmicoon Carmen Maura. Touzani vertelt hiermee een zeer persoonlijke familiegeschiedenis over de bijzondere Spaanse gemeenschap van Tanger. Calle Málaga gaat 11 juni in première. Maak kans op twee kaartjes door ons te volgen op Instagram en dit bericht te liken en te delen.
Maryam Touzani, bekend van The Blue Caftan, schreef Calle Málaga nadat haar moeder onverwachts was overleden. De film ontstond uit verdriet en heimwee. Haar moeder was half Spaans en thuis werd veel Spaans gesproken. Na haar overlijden bleef Touzani in gedachten Spaans tegen haar praten. Uit die gesprekken, herinneringen en emoties groeide langzaam het personage María Ángeles.
Een film over haar moeder én haar oma
Hoewel María Ángeles geen letterlijke kopie van een bestaand familielid is, draagt zij duidelijk trekken van zowel Touzani’s moeder als haar Spaanse grootmoeder. Die grootmoeder woonde zelfs bij het gezin in huis toen Maryam werd geboren. De drie vormden volgens de regisseur een hechte eenheid. Dat familieverleden is overal in de film voelbaar. Vooral in de scènes waarin María Ángeles zich vastklampt aan haar herinneringen en aan de voorwerpen die haar leven hebben gevormd. Voor haar vertegenwoordigen die spullen niet zomaar bezit, maar een tastbare verbinding met de generaties vóór haar. Een van de meest ontroerende voorbeelden is een eenvoudige vijzel die in de film voorkomt. Wanneer haar dochter het afdoet als ‘de vijzel van oma’, corrigeert María Ángeles haar: het was niet de vijzel van haar moeder, maar van haar grootmoeder. Dat detail blijkt rechtstreeks uit het leven van de regisseur te komen. De vijzel die in de film wordt gebruikt, was daadwerkelijk van Touzani’s overgrootmoeder. Daarmee krijgt het een symbolische betekenis. Het gaat niet alleen over een vijzel, maar over de overdracht van herinneringen, recepten, geuren, verhalen en familiegeschiedenis. Over hoe een voorwerp soms meer kan vertellen dan een fotoalbum.
De Spaanse gemeenschap van Tanger
Voor veel kijkers zal het verrassend zijn dat een Spaanse vrouw centraal staat in een film die zich afspeelt in Marokko. Toch is dat historisch gezien heel logisch. Tanger kende gedurende de twintigste eeuw een grote Spaanstalige gemeenschap. Naast inwoners die in Spanje waren geboren, woonden er duizenden Spaanse emigranten, handelaren en arbeiders. Ook veel Sefardische Joden gebruikten het Spaans of het Ladino, een historische variant van het Spaans die door afstammelingen van de uit Spanje verdreven Joden werd gesproken. In bepaalde wijken van Tanger hoorde je vroeger vaker Spaans dan Arabisch. Cafés, scholen, kerken, winkels en verenigingen functioneerden grotendeels in het Spaans. Tot op de dag van vandaag zijn er oudere inwoners van Tanger die zich gemakkelijker in het Spaans uitdrukken dan in het Arabisch. Maryam Touzani groeide op midden in die wereld. Haar Spaanse grootmoeder en haar vriendinnen maakten deel uit van die gemeenschap. Calle Málaga is daardoor niet alleen een persoonlijk familieverhaal, maar ook een zeldzaam filmisch document van een gemeenschap die langzaam verdwijnt.
Wil je meer tips over Spanje en de Spaanse cultuur? Bestel dan hier het mooie magazine ESPANJE!Carmen Maura schittert in Calle Málaga
Voor de hoofdrol koos Touzani niemand minder dan Carmen Maura. De inmiddels bijna tachtigjarige actrice behoort tot de grootheden van de Spaanse cinema. Wereldberoemd werd zij dankzij haar samenwerking met regisseur Pedro Almodóvar. Volgens Touzani wist ze vrijwel onmiddellijk dat Maura María Ángeles moest spelen. Niet alleen vanwege haar enorme vakmanschap, maar vooral vanwege haar levenslust, ondeugendheid en natuurlijke uitstraling. Die eigenschappen maken María Ángeles geloofwaardig als vrouw die weigert zich te laten wegstoppen in een verzorgingstehuis of zich neer te leggen bij de beslissingen van haar dochter. Maura draagt vrijwel elke scène van de film. Vaak zegt ze nauwelijks iets, maar haar blik vertelt alles: verdriet, woede, koppigheid, liefde en humor. Vooral in de scènes met haar dochter laat ze zien waarom ze al decennialang tot de beste actrices van Spanje behoort. Touzani bewonderde bovendien de moed waarmee Maura haar personage speelde. María Ángeles is in de zeventig, maar blijft verlangen, verleiden, liefhebben en genieten van het leven. Dat maakt haar geen stereotype grootmoeder, maar een volledig mens van vlees en bloed. De scene waarin ze haar vriendin Josefa, een zwijgende non, vertelt over haar eerste seks in 22 jaar is fenomenaal. Net als overigens de beelden van Maura en Ahmed Boulane als Abslam als ze elkaar beminnen. Touzani zoomt liefkozend in op elke rimpel, op elk vlekje en brengt daarmee een ode aan de ouderdom.
Toda una vida van María Dolores Pradera
Een belangrijke rol is ook weggelegd voor het lied Toda una vida, gezongen door de legendarische Spaanse zangeres María Dolores Pradera. Touzani koos het nummer niet toevallig. Haar Spaanse grootmoeder luisterde graag naar Pradera, wier warme, doorleefde stem voor generaties Spaanstaligen een symbool van nostalgie en levenswijsheid werd. Het lied loopt als een rode draad door de film en krijgt telkens een andere betekenis. Het gaat zo over de liefde tussen moeder en dochter, over een leven lang verbonden zijn met een huis en een stad, maar ook over de mogelijkheid om op hoge leeftijd opnieuw te beginnen. Voor Touzani was de muziek van Pradera bovendien een directe verbinding met haar eigen familiegeschiedenis.
Maryan Touzani brengt Spaans Tanger tot leven
Uiteindelijk is Calle Málaga veel meer dan een verhaal over ouder worden. Het is een ode aan vrouwen die hun eigen koers blijven varen. Een eerbetoon aan moeders, grootmoeders en overgrootmoeders. Aan de geuren van de keuken, de verhalen die van generatie op generatie worden doorgegeven en de voorwerpen die een familiegeschiedenis bewaren. En misschien nog wel het meest: aan de bijzondere Spaanse cultuur van Tanger, waar herinneringen aan Spanje en Marokko al generaties lang met elkaar verweven zijn. In de handen van Maryam Touzani en Carmen Maura komt die geschiedenis tot leven. Dat Calle Málaga een gevoelige snaar raakt, blijkt ook uit het indrukwekkende prijzenpalmares. De film won de publieksprijs op het Filmfestival van Venetië. Daarna volgden prijzen in onder meer Argentinië, de Verenigde Staten en Noorwegen. Vooral de bekroning van Carmen Maura als Beste Actrice op het festival van Mar del Plata bevestigt de uitzonderlijke kracht van haar vertolking van María Ángeles.
Calle Málaga draait vanaf 11 juni in de bioscoop. Maak kans op twee kaartjes ons te volgen op Instagram dit bericht te liken en delen.
