Met haar nieuwe album LUX zet Rosalía de muziekwereld op zijn kop. Overal zijn de recensies lyrisch. Zelfs in Nederland werd het album op 7 november, de dag van de release, meteen de hemel in geschreven. NRC kopte: ‘Het nieuwe album van Rosalía: weelderig, dynamisch en volslagen uniek.’ De Volksrant deelde vijf sterren uit en was al even lyrisch: ‘De hele wereld zal het de komende weken hebben over ‘Lux’, het magnifieke nieuwe album van Rosalía.’ Wat is er zo uniek aan Rosalía en aan dit nieuwe album?

1. Ode aan vrouwelijke mystici

Het album haalt inspiratie uit historische vrouwen zoals Hildegard von Bingen (1098‑1179), een Duitse abdis en visionair die talloze religieuze koorwerken schreef, en Teresa de Jesús (1515‑1582), een Spaanse mystica en hervormster van het kloosterleven. Beiden verwerkten in hun werk thema’s van spirituele verlichting, mystiek en goddelijke liefde — concepten die Rosalía opnieuw interpreteert in LUX.

2. Imponerend orkest

LUX is opgenomen met het London Symphony Orchestra, een van de meest gerenommeerde orkesten ter wereld. Hun strijkers, koperblazers en slagwerk versterken de dramatiek, de mystieke sfeer en de emotionele diepgang van het album, waardoor elk nummer voelt als een miniatuur symfonie. Door deze combinatie van pop en klassiek op deze schaal durft Rosalía grenzen te verleggen en neemt ze haar luisteraars mee in de vrouwelijke mystiek van dit werk.

3. Indrukwekkende koorzang

Het Cor de Cambra del Palau de la Música Catalana en de Escolanía de Montserrat leveren prachtige koorzang op meerdere tracks van LUX. Hun stemmen brengen een bijna ceremoniële, sacrale dimensie in het album en versterken de mystieke en emotionele lagen van de muziek.

4. Gezongen in dertien talen

Rosalía zingt in onder meer Spaans, Frans, Duits, Italiaans, Portugees, Arabisch en Latijn. Dat dat niet altijd makkelijk was vertelt ze in dit interview. Zo moest het nummer Sauvignon Blanc helemaal worden overgedaan nadat iemand haar verteld had dat je de – c – aan het eind van Blanc niet hoort in het Frans.

5. Bijzondere samenwerkingen

Rosalía werkt op LUX o.a. samen met Björk, Estrella Morente en Silvia Pérez Cruz. Björk brengt het experimentele en internationale element, Estrella Morente zorgt voor de diepe Spaanse flamencoroots, waarmee ook Rosalía ooit begon met haar eerste album Los Ángeles in 2017.

Wil je meer muziektips en lezen over de Spaanse cultuur? Klik dan hier om een abonnement te nemen op het mooie magazine ESPANJE!

6. Overtuigende diepe symboliek

Het album en de bijbehorende clips zitten boordevol symboliek. Neem bijvoorbeeld de video van Berghain hieronder. In deze clip smelten religieuze en sensuele beelden samen tot een verhaal over verlies, verleiding en vernieuwing. Rosalía gebruikt iconografie van heiligen, het Heilig Hart en kruisbeelden, maar verweeft die ook met populaire cultuur en filmische verwijzingen. Zo duiken subtiele echo’s van klassieke films en kunstwerken op, maar ook scènes uit de Disneyversie van Sneeuwwitje. Deze mix van filmische, artistieke en symbolische elementen creëert een gelaagd visueel verhaal en zal er mede voor zorgen dat er nog lang over dit album zal worden gesproken.

Ondanks al het muzikale geweld en de de medewerking van sterren als Estrella Morente en Björk domineert de prachtige stem van Rosalía. De Catalaanse zangeres volgde een flamenco-opleiding in Barcelona, maar laat met LUX zien dat ze ook uit het operavaatje kan tappen. Ze heeft een perfecte controle over haar stem en een duizelingwekkend bereik. Om muzikaal het hoogste te bereiken werkte ze samen met de IJslandse componist en dirigent Daníel Bjarnason die ook het London Symphony Orchestra dirigeerde voor dit album. Hij was al fan van Rosalía, maar werd naar eigen zeggen een ‘enorme fan’ na de samenwerking. Ook Caroline Shaw, een Amerikaanse componiste, zangeres en producer die in 2013 de jongste winnaar van de Pulitzerprijs was, werkte mee aan het album als arrangeur.

8. Invloeden van Nina Hagen, Björk en Kate Bush

Ze verweeft elementen van traditionele flamenco, die al kenmerkend waren voor El Mal Querer, met symfonieorkest, barokke strijkers en koren, vergelijkbaar met experimenten van Camarón met de Royal Philharmonic Orchestra. Tegelijkertijd mixt ze avant-gardistische elektronica, in de lijn van Björk of Arca, waardoor een dialoog ontstaat tussen oud en modern. Björk zingt niet alleen op het album maar heeft Rosalía met de mix van elektronica, strijkers en experimentele elementen ook duidelijk beïnvloed. Ook Kate Bush en Nina Hagen zijn duidelijke voorlopers. In dit interview vertelt ze dat ze de muziek van Nina Hagen via haar moeder leerde kennen. Verdere invloeden zijn o.a. Portugese fado (Memoria met Carminho), pop, wals, ranchera (La Perla met Raw Alejandro en Yahritza) en experimenteel (Berghain met Yves Tumor).

Alle elementen samen — het klassieke orkest, de elektronica, de meertalige zang, de visuele en symbolische lagen — ondersteunen het grote thema van LUX: loslaten, opstaan, transformeren. De vrouw in haar volle complexiteit: kwetsbaar én machtig, gebroken én heel, buiten de beperkingen van het alledaagse. Voor wie Rosalía al volgde van flamenco-pop naar urban experiment, is dit geen vanzelfsprekende stap maar wel een logische evolutie in haar artistieke zoektocht. Het vereist aandacht, want LUX is geen plaat om op de achtergrond te luisteren; het is een werk waar je in moet duiken. Maar de beloning is rijk: beeldrijke muziek, geladen met betekenis en vrouwelijke visie.

Meer over de symboliek in Berghain

De video bij Berghain, geregisseerd door Nicolás Méndez, is een bonte symbolen-reis. In deze Instagrampost wordt er meer over verteld. De titel verwijst naar de beruchte Berghain-club in Berlijn — een tempel van techno, van escapisme en ritueel, waarmee Rosalía de dualiteit van het heilige en het profane aanspreekt. Zo zien we in de video een hartvormige medaille, beschadigd, die symbool staat voor een hart dat pijn draagt—een liefde die is gebroken of gekwetst. Er duiken ook religieuze iconen op: een afbeelding van het Heilig Hart, een kruis aan haar schoenen, een manzana (appel) als verwijzing naar verleiding en verlies van onschuld. Het verhaal slingert tussen dagelijkse scènes en mystieke beelden: Rosalía wandelt door een huis, wordt gevolgd door een orkest, laat het medaillon onderzoeken door een juwelier die zegt ‘het is niet te repareren’. Tegelijkertijd zit er een duidelijke verwijzing naar het sprookje van Sneeuwwitje (met bosmotieven, dieren rond haar) en naar de Poolse film Three Colours: Blue (met het suikerklontje dat oplost) als beeld voor verval, zuivering en hergeboorte.

KLIK HIER VOOR DE NIEUWSBRIEF VAN ESPANJE!

Heb je zin in de Spaanse zomer? Dan hebben we goed nieuws. De nieuwe editie van ESPANJE! kun je nu pre-order bestellen met €3,50 korting. Je krijgt ESPANJE! dan rond 5 juli in de bus. Bestellen met korting kan tot maandag 24 juni om 8.00 uur. Via de pre-order krijg je €1 korting op dewinkelprijs en betaal je geen portokosten van €2,50. Je betaalt dus slechts €6,95 in plaats van €10,45. Nog voordeliger is het om een abonnement te nemen. In Nederland ontvang je voor slechts €21,95 een jaarabonnement van vier edities. Dat is nog geen €5,50 per editie. Een totale korting van bijna €10 op de winkelprijs. Bovendien krijg je dan ook een jaar lang de digitale editie ter waarde van €18 en kun je alle edities van ESPANJE! overal online lezen. Je kunt je abonnement hier afsluiten.

In de komende editie van ESPANJE! onder andere

Onze grote minigids Baskenland

Baskenland wordt steeds populairder, vooral Bilbao en San Sebastián zijn geliefde vakantiebestemmingen. Maar de dorpen, steden en het landschap ertussenin zijn vaak nog heel rustig en bijna altijd spectaculair. Baskenland is al ruim 25 jaar de favoriete reisbestemming van hoofdredacteur Marjan Terpstra. Zij heeft nu al haar tips verzameld in deze minigids. Van hotels in het groen met uitzicht op zee, tot de beste stranden, de leukste restaurants, fijne kleine musea en de mooiste routes. De onmisbare gids voor iedereen die deze zomer naar Baskenland gaat.

Met de camper (of tent) dwars door de Pyreneeën

Nog zo’n topbestemming voor de zomer: de Pyreneeën. Chantal Antheunisse is dol op adrenalinesporten en trok met haar camper via Aragón en Navarra van Catalonië naar Baskenland. Onderweg ging ze klimmen, raften, wandelen en fietsen. Ze neemt je mee van oost naar west en geeft bij elke actieve stop een camper- of kampeertip.

Ultieme strandgids Valencia

Jessica Sindelka woont en werkt al een paar jaar in Madrid. Maar als ze even vrij is zit ze op het strand van Valencia. En ze is niet de enige want Valencia wordt ook wel Playa de Madrid genoemd. Feestbeest en lekkerbek als ze is kent ze alle leuke tentjes aan de stadstranden. Maar ze weet ook waar de leukste plekken zijn om te relaxen, sporten en dansen. Dus ga je een paar dagen naar Valencia, of ben je in de buurt? Met de tips van Jessica wordt het nog leuker.

Oviedo, Parijse allure in de bergen

Deze keer nemen we je ook graag mee naar Oviedo, een stad met Parijse allure omringd door ruige natuur waar beren en wolven leven. In de winter kan in dit deel van Asturië zelfs twee meter sneeuw vallen, maar in de zomer is het er groener dan groen en genieten de mensen er van het leven. We verbleven er in Casa Rural Selmo, midden tussen de koeien maar toch met heerlijke stranden en maar liefst drie mooie steden in de buurt: Oviedo, Avilés en Gijón. Eigenlijk zijn dit soort B&B’s geheimtips die we liever voor onszelf houden. Toch delen we ze graag met onze lezers en we mogen zelfs drie nachten weggeven in dit kleine paradijsje.

Roadtrip langs de costa’s: maak 5 x kans op een verblijf

Overal in Spanje heb je B&B’s en andere accommodaties van Vlamingen en Nederlanders maar vooral aan de costa’s. Ideaal voor als je goede tips wilt, niet alleen voor je vakantie maar misschien ook omdat je zelf in Spanje wilt gaan wonen. De eigenaren van 5 accommodaties die liggen aan de costa’s van de regio’s Valencia en Andalusië vertellen over hun droomplek, geven tips en verloten ieder drie nachten onder de abonnees van ESPANJE!.

Tips voor 24 uur in Tossa de Mar aan de Costa Brava

Tossa de Mar is zo’n plek waar we steeds willen terugkeren. Net als de kunstenaars die er in de jaren dertig van de vorige eeuw neerstreken raakten we er betoverd door het licht, de opkomende zon boven de golven, de maan boven de nachtelijke zee. Maar we werden ook blij van de tossenses, die werken in de boetiekjes, restaurants en hotels. Het zijn vaak familiebedrijven in eeuwenoude huizen waar ze zelf opgroeiden. Ze hebben gezien hoe het massatoerisme hun dorp overspoelde. Gelukkig zijn er nog momenten dat het er rustig is en daar kunnen zij maar ook wij van genieten. In deze editie geven we tips voor 24 uur in Tossa. Van stranden, lekker eten, shoppen en varen tot wandelen en slapen.

De mysterieuze meren van Ruidera

ESPANJE-eindredacteur Tanja Timmerman beleefde samen met hond Fieke in haar camper avonturen aan de meren van Ruidera, volgens Don Quichot en Sancho Panza een plek vol magie. Het merengebied ligt als een groene en blauwe oase in La Mancha. In de zomer vieren de Madrilenen er vakantie, maar in het voor- en najaar is het er rustig en kun je er eindeloos wandelen.

Op bezoek bij de makers van sherryazijn en sherryvaten

Aafke Jochems reist voor ESPANJE! door heel Spanje op zoek naar bijzondere producten. Of het nu kikkererwten zijn of saffraan of amandelen… Aafke stapt op de boeren af en portretteert ze met haar camera en haar pen. Deze keer was ze in Jerez de la Frontera. Niet om sherry te drinken, maar om te zien hoe sherryazijn wordt gemaakt en hoe de wijnvaten met de hand worden gemaakt. Het levert een prachtige reportage op.

Ontdek de Camino Sanabrés langs thermen en wijngaarden

Huib Afman heeft zich voorgenomen om alle caminos die er zijn te lopen en hij is al aardig op weg. Dit keer liep hij de Camino Sanabrés door Castilië-León en Galicië. In Ourense kwam hij helemaal tot rust in de warme thermen die daar overal te vinden zijn. Ideaal voor ieder jaargetijde want het water is altijd lekker warm.

Waarom wordt nieuwe album LUX van Rosalía wereldwijd geprezen?