De Fallas van Valencia zijn bekend, maar wie geen zin heeft in zóveel drukte en een grote stad, kan ook Fallas vieren in één van de vele kleinere steden en dorpen van la Comunidad Valencia. Bijvoorbeeld in Denia. Saskia van Limburg Brouwer woont aan de Costa Blanca en gaat op in het feestgedruis.

 

Fallas denia

¡Estem in Falles! De Fallas zijn begonnen! Er heerst een opgewonden, feestelijke sfeer in de stad, het voelt alsof het bijna carnaval is, of oud en nieuw. Al dagen wordt er geknald op straat, kinderen gooien rotjes en grondbloemen, opeens klinkt er ergens een zware Chinese klapper. Dan is het 2 uur en galmt er een knal alsof het een bom is.  Al 18 dagen is Denia in de ban van de Fallas, elke dag een beetje meer, in aanloop naar de feesten van 16 t/m 20 maart. De afgelopen dagen is het ‘s avonds een drukte van jewelste in de stad, groepen mannen en vrouwen, kinderen en jongeren, lopen in gekleurde overalls door hun buurt naar het punt waar hun Falla opgetuigd zal worden. Iedereen doet mee. Elke buurt draagt een andere kleur overall, zo is goed te zien waar je bij hoort. De stad is verdeeld in 11 Falla districten, dus verspreid door de stad worden 11 Fallas opgezet. Elke buurt is trots op zijn Falla, en begeert de eerste prijs van de jury. De Falla die immers als mooiste wordt gekozen, zal niet verbrand gaan worden. Groepen jongeren kijken opgetogen hoe hun ‘Ninots’ van een takelwagen worden geheveld, ballonnen worden opgeblazen, rotjes knallen. ‘Ninots’ zijn de poppen van hout, papier maché en piepschuim, die samen de Falla vormen. Het doet ergens kinderlijk, maar ook ontroerend aan, en dat dat straks allemaal in vlammen opgaat. Ik ben benieuwd. Er wordt maanden aan gewerkt, en nu eindelijk mogen ze pronken in de straten van Denia. Ouders staan met kinderen in de rij bij Pyroshopping, de locale vuurwerkwinkel, ze kijken naar de half opgetuigde Fallas en steken rotjes af. Iedereen is blij en opgetogen. Op 16 maart, moet het klaar zijn. Een speciale jury zal dan elke Falla keuren en het echte feest kan losbarsten! ¡Vamos, ja estem in Falles!

Fallas van denia

Altijd reden voor een feestje

In Denia is altijd wel iets te beleven. In februari was er ook al een optocht in de stad is ter ere van de Mig Any de Moros y Cristianos. Wat is dat nou? Ik had juist gelezen dat het feest van Moros & Cristianos (moren en christenen) in augustus gevierd wordt. Wat blijkt, Mig Any betekent in het Valenciaans ‘een half jaar’ en die dag wordt gevierd dat het feest van Moros y Cristianos over precies een half jaar weer gevierd gaat worden. Als dat niet zoeken naar een feestje is!

Advertentie

Toneelstuk voor de koning

Moros en Cristianos is een feest dat in veel steden in de Comunidad Valencia en het zuiden van Spanje, wordt gevierd. In Denia gaat het terug naar eind 16e eeuw, toen het islamitische rijk weliswaar al gevallen was, maar er nog steeds wel eens gevechten her en der nog oplaaiden, zo ook aan de kust bij Denia. In 1599 bezocht koning Filips III daarom de stad. Hij werd vermaakt met een enscenering van een Moorse aanval, waarbij een wapenstilstand werd bereikt, die door de Moren werd gebroken, waarna de lokale inwoners, de christenen, wraak namen en in een bloedige slag hun stad terugwonnen. Ja, en dit toneelstuk wordt elk jaar met een groot feest nagespeeld. In Denia is het sinds de jaren 80 een steeds belangrijker evenement in augustus dat sinds dit jaar officieel de status van ‘Fiesta de interés turístico’ heeft (feest van toeristisch belang).

Maar in februari is het dus Mig Any. De avond tevoren is er een groots diner en feest voor de broederschappen, de zgn ‘filaes’, die voor het hele schouwspel zorgen en op twee tijdstippen een optocht door de stad houden. Terwijl ik me opmaak om naar de avondoptocht te gaan, hoor ik dat er die avond nóg een feest is, namelijk de ‘Crida de Fallas’ ofwel de officiële opening van de Fallas festiviteiten door de Fallera mayor, de ‘miss’ Fallas.  Aha, las Fallas, dat is toch een Valenciaans feest? Nou ligt Denia in de Comunidad Valencia (deelstaat Valencia), en blijkbaar worden hier ook Fallas gevierd. Fallas, het lentefeest ter ere van Sint Josef (San José), van metershoge figuren in de straten, van knallen en vuurwerk, en van enorme vuren als op de laatste avond de figuren worden verbrand. In Valencia groots, bekend, met enorme drukte, hier in Denia wat gemoedelijk, wat kleiner, maar heel eigen. Ik ben benieuwd!

Lees ook: de Fallas van Valencia van dag tot dag

De verkiezing van miss Falla

 

Denia Fllas

En terwijl dus aan de ene kant de ‘filaes’ met fanfares door de stad marcheren richting het moorse kasteel, zie ik een paar straten verder de prachtig geklede falleras en falleros onder begeleiding van een paso doble, naar het gemeentehuis lopen voor de Crida. Het zijn vrouwen en meisjes, waarvan er uit elke groep  één als ‘miss Falla (Fallera mayor) is gekozen, ook lopen een paar mannen mee. Zij organiseren en betalen de Fallas, zij zorgen voor de organisatie van de grote houten, piepschuim beelden die in elke buurt op straat komen te staan en uiteindelijk verbrand worden.  Bij het gemeentehuis staat een menigte hen op te wachten, en nodigen de twee falleras mayores in een emotionele, opzwepende toespraak hun stadsgenoten uit om de Fallas te vieren. Ze krijgen de sleutels van de stad, waar zij de komende weken over zullen waken.

¡¡¡Denia ja estem in Falles!!! Schreeuwen ze, Denia is in de Fallas!! waarna er bescheiden maar mooi vuurwerk losbarst.

De kappers doen goede zaken

De feestelijkheden die leiden tot het verbranden van de Fallas op 19 maart, worden voorafgegaan door voorbereidingen die een jaar duren. Het zijn dagen van vuurwerk, feesten, muziek en emotie. Een sfeer van carnaval en oud-en-nieuw tegelijkertijd. Maar ook een feest met een vroom randje, want uiteindelijk brengen alle falleros en falleras in een indrukwekkende optocht bloemen aan de maagd Maria, la Virgen. Denia heeft elf fallas met de namen van de buurt waar ze staan. Die buurt bedenkt, financiert en bouwt hun falla op, en de falleros en falleras kleden zich vier dagen lang in prachtige jurken en pakken.  Meisjes en vrouwen van piepjong tot oud laten hun haren kunstig opsteken met gouden spelden en een grote vlecht van (meestal) kunsthaar. De kappers doen goede zaken, want voor dit kapsel wordt zo’n drie kwartier uitgetrokken. Men loopt trots door de straten, en als je met je ogen knippert, lijkt het alsof je beelden ziet uit een schilderij van de 17e eeuwse schilder Velazquez.

Fallas denia

Jurken van 10.000 euro

Het is een grote eer om fallero of fallera te zijn en voor sommigen geldt eens fallero, altijd fallero. Je doet dat trouwens niet alleen, maar met het hele gezin. Zo komt het dat jong en oud betrokken is bij dit feest en de traditie voortleeft. Er zijn grote fallas van meer dan €30.000, en kleine fallas die minder kosten. Bij elke falla hoort ook een kinde falla, gemaakt voor kinderen. Elke buurt kiest een falla president en deze kiest zijn koningin, de fallera mayor. Uit al deze koninginnen, wordt dé falla koningin, de fallera mayor van alle Fallas gekozen. Alle gewezen en huidige koninginnen zijn te herkennen aan een sjerp met de Spaanse kleuren. Ook dragen zij bij de bloemenoffers aan de Maagd een zwarte sluier in plaats van een witte. Tijdens de bloemenoptocht voor de Maagd, zag ik opeens dat de schoenen van de falleras matchen bij hun jurken, ze zijn van dezelfde stof gemaakt! Later hoorde ik dat een eenvoudige jurk niet minder dan €1000 kost, maar meestal geeft men veel meer uit, soms wel 10, 20 of 30.000 euro!  De buurten strijden met elkaar voor de mooiste, beste Falla. Er zijn prijzen voor de verf, de bouw, het ontwerp, enz. Uiteindelijk zal de winnende falla in de nacht van 19 maart als laatste verbrand gaan worden, de verliezer als eerste.

Advertentie

Fallas denia

Weer of geen weer, altijd feest

Dat Denia in 2022 net als de hele Costa Blanca werd geteisterd door een koudefront met regen en wind, mocht de pret niet drukken. Het was verbazingwekkend hoe flexibel men om de buien heen het traditionele programma in al zijn facetten uitvoerde. Want alles rondom de Fallas heeft een betekenis, een bepaalde volgorde, een bepaald belang. Alles moet volgens een vast patroon, op vaste manieren worden uitgevoerd, geen stap mag worden overgeslagen. Dus als het water met bakken uit de hemel komt, dan draag je als het kan, de gekleurde overall die bij jouw buurt hoort, en niet je jurk, of draag je een regenjas ónder je falla jurk. Of als het pijpenstelen regent op het moment dat de optocht voor de maagd Maria moet beginnen, dan wacht men gewoon net zo lang met het programma tot de regen stopt. Vier dagen is de stad in een uitgelaten sfeer met bandjes die paso dobles en andere deuntjes spelen bij hun falla. Mensen zingen, dansen, er wordt overal geknald met vuurwerk. De stemming is telkens uitbundig, weer of geen weer.

 

De vlam erin

Fallas deniaDan wordt alles verbrand, als eerste de kinderfallas, en dan vanaf half 11 tot diep in de nacht de  ‘fallas grandes’. De brandweer is druk in de weer van de ene naar de andere falla om in te grijpen als het misgaat.  Het is enorm spannend zo dichtbij de huizen en vooral als het stevig waait. We willen erbij zijn natuurlijk. Mensen zingen, dansen, knallen, en dan wordt de falla aangestoken. Er gaat een oorverdovend vuurwerk af, de vlammen schieten de lucht in, en dan is er opeens een enorme grijze rookwolk.  Oef, kuch, dat ademt niet echt lekker. Ik moet wel even slikken voor het milieu, het voelt een beetje als een domper, dus vreemd genoeg heb ik na één brandende falla genoeg gezien. Maar, ik heb vier dagen zo enorm genoten van de fallas  falleras en falleros, van jurken en paso dobles, van knallen, en drie nachten gedroomd van hetzelfde. Er zit zoveel emotie in deze feesten, zou iemand daar kritische vragen bij durven stellen?  Lastig.

 

De Fallas vinden in Denia plaats van 16 t/m 20 maart. De Moros en Cristianos worden gevierd van 13 tot 16 augustus. Meer informatie vind je hier.

 

Wil je meer leuke en handige Spanjetips?

Cover Espanje 02-22ESPANJE! is hét magazine voor iedere Spanjeliefhebber. Met ESPANJE! krijg je vier keer per jaar honderd pagina’s tips om het prachtige land aan en achter de heerlijke zonnige stranden en beroemde toeristische trekpleisters te ontdekken.

  • Doe inspiratie op, onmisbaar voor je volgende Spanjereisword lid
  • Krijg tips voor onderweg en over de Spaanse gastronomie, taal en cultuur
  • Altijd en overal gratis toegang tot de online edities
  • Exclusieve abonneevoordelen, kortingen en winacties
  • Altijd eenvoudig opzegbaar

 

 

Advertentie