Sinterklaas op paard

Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan… Nog even en dan is het weer zover: de intocht van Sinterklaas staat voor de deur. In heel Nederland zetten kinderen hun schoenen voor de schoorsteen en worden er pepernoten gegeten. Pakjesavond komt er weer aan. En daarna vertrekt de Goedheiligman opnieuw richting Spanje. Maar waarom komt onze Sinterklaas eigenlijk uit Spanje?

Wie was Sinterklaas?

Tijdens zijn leven was Sinterklaas een man van veel liefdadigheid. Hij zou volgens een legende drie vrouwen van de prostitutie hebben gered. Zij stonden op het punt om te gaan trouwen maar hadden geen bruidsschat. Doordat Sinterklaas bij deze vrouwen een zak met goud naar binnen gooide konden zij trouwen en hoefden ze niet de prostitutie in. Het verhaal dat Sinterklaas ’s nachts cadeautjes door de schoorsteen gooit komt vermoedelijk voort uit deze legende. Wij kennen Sinterklaas als kindervriend, wat mogelijk komt door het verhaal dat hij een kind redde uit een pan met kokend water. Hij zou ook kinderen die door een slager waren vermoord, weer tot leven hebben gewekt.

Wat is de link tussen Sinterklaas en Spanje?

Sinterklaas heeft zelf nooit in Spanje gewoond maar is omstreeks 270 na Christus geboren in de stad Myra, in Turkije. Hij kwam ter wereld als Nicolaas van Myra. Later werd hij de Bisschop van Myra. Na zijn dood op 6 december werd hij begraven in Turkije en heilig verklaard vanwege de bijzondere daden die hij tijdens zijn leven had verricht. Zijn relieken werden naar Bari (Italië) gebracht. Bari werd later overheerst door de Spanjaarden. Dit kan een reden zijn waarom op een gegeven moment gezegd werd dat Sinterklaas uit Spanje kwam.

De Sinterklaastraditie kan ook overgewaaid zijn met de zeelieden. In 1555 heerste de Spaanse koning Filips II namelijk in Nederland. Spanje bleef tot aan 1715 heersen in de toen zogenoemde Zuidelijke Nederlanden. In dit tijdperk kwamen er regelmatig Spaanse troepen naar Nederland via het water en wellicht namen zij de traditie mee.

In Spanje viert men een soortgelijk feest, maar dan op 6 januari, Driekoningen, oftewel Los Tres Reyes Magos genoemd. Kinderen in Spanje zetten de avond voor Driekoningen ook hun schoen en krijgen de volgende ochtend cadeaus. Wanneer de kinderen stout zijn geweest worden zij niet in een jute zak gestopt maar krijgen zij carbón dulce, een zwart snoepje dat op steenkool lijkt. Verder wordt er roscón de reyes gebakken, een brood voor driekoningen.

Sinterklaas nu

Sinds de 19e eeuw bestaat het Sinterklaasfeest zoals wij dat kennen. Jan Schenkman, een Amsterdamse onderwijzer, heeft de Sinterklaastradities vastgelegd in zijn boekje ‘Sint Nikolaas en zijn knecht’. Hij is ook degene die het liedje ‘Zie ginds komt de stoomboot’ heeft geschreven en daarin de zin toevoegde dat deze uit Spanje komt.

Tegenwoordig zetten kinderen hun schoen, is er een optocht met zwarte pieten en kennen we natuurlijk allemaal het paard van Sinterklaas: Amerigo. Amerigo is vermoedelijk vernoemd naar de ontdekkingsreiziger Amerigo Vespucci, hij was in dienst van de Spanjaarden en Portugezen. Vespucci zelf was afkomstig uit Florence.

De traditie om een schoen voor de schoorsteen te zetten stamt uit de vijftiende eeuw. Kinderen uit armere klassen mochten vroeger op 5 december hun schoen zetten in de kerk, waarna de rijkeren hier iets in stopten. De inhoud werd over de armen verdeeld.
In die tijd verklaarden jongens op 5 december de liefde aan meisjes. De jongens gaven op die dag marsepein aan het meisje dat ze leuk vonden. Het gebruik van marsepein tijdens het Sinterklaasfeest vindt waarschijnlijk daar zijn oorsprong.

Meer lezen?

Grote Spaanse wijnproeverij op 26 november

Zin in Spaanse sferen op een herfstachtige zondagmiddag? Reserveer dan snel je kaartjes voor de grote Spaanse wijnproeverij die ESpanje! op zondag 26 november organiseert in  Orangerie Elswout bij Haarlem.

Spaans8 tips om je Spaans op peil te houden

Je hebt een cursus Spaans gevolgd, een tijdje in Spanje gewoond of door Latijns-Amerika gereisd. Maar nu je weer in tijdje in Nederland bent, lijkt je kennis van de Spaanse taal steeds verder weg te zakken. Zonde! En bovenal: niet nodig. Met deze tips houd je je Spaans goed bij.