De feestdag van San Juan (de Spaanse versie van het midzomerfeest) wordt jaarlijks gevierd op 24 juni. De bekendste vieringen vinden echter plaats tijdens de Nacht van San Juan, op de avond van 23 juni. Overal in Spanje trekken mensen naar stranden, pleinen en stadscentra om met vreugdevuren, vuurwerk, muziek en rituelen de komst van de zomer te vieren.

Voor veel Spanjaarden markeert San Juan het échte begin van de zomer. Vooral langs de Spaanse kust verandert de nacht van 23 op 24 juni in een groot volksfeest. De viering van San Juan in Spanje wordt vaak vergeleken met het Germaanse Midzomerfeest en kent eeuwenoude tradities die draaien om vuur, water, zuivering en geluk.

Wat is de Nacht van San Juan?

De Nacht van San Juan (Noche de San Juan) behoort tot de populairste traditionele feesten van Spanje. Vuur speelt hierbij een centrale rol. Op stranden en pleinen worden grote vreugdevuren ontstoken die volgens de traditie bescherming bieden, negatieve energie verdrijven en geluk brengen voor het komende jaar. Naast de vele vreugdevuren zorgen spectaculaire vuurwerkshows, muziekoptredens en strandfeesten voor een bijzondere sfeer. In veel kustplaatsen springen mensen om middernacht over het vuur of nemen ze een duik in zee als symbool van reiniging en een nieuwe start.

Wie was Sint-Jan (San Juan)?

San Juan verwijst naar Johannes de Doper, de profeet die volgens de christelijke traditie Jezus doopte in de rivier de Jordaan. Zijn geboortedag wordt op 24 juni herdacht. Johannes de Doper leefde naar schatting tussen 7 v.Chr. en 30-35 n.Chr. en geldt als een van de belangrijkste figuren binnen het christendom.

Waar wordt San Juan in Spanje gevierd?

De viering van San Juan vindt plaats in vrijwel heel Spanje, maar is vooral indrukwekkend aan de kust. Van Andalusië en Valencia tot Catalonië, Galicië en Alicante trekken duizenden mensen naar het strand om de kortste nacht van het jaar te vieren. Elke regio kent haar eigen tradities, maar lekker eten, muziek, vuurwerk, vreugdevuren en rituelen rond vuur en water vormen overal de basis van het feest. San Juan is daarmee een van de meest geliefde zomerfeesten van Spanje.

Lees ook: 12 oktober: Feestdag ‘Día de la Hispanidad’ in Spanje

Andalusië

In Andalusië wordt San Juan gevierd in een aantal plaatsen, zoals Almuñécar, in de provincie Granada, waar de stranden voor één nacht als campings mogen worden gebruikt. Op de stranden van Málaga zie je vaak mensen springen over de vuurtjes die volgens de legende het lichaam en de ziel reinigen. Om middernacht in zee springen zou ook een manier zijn om boze geesten weg te spoelen. Ook wassen mensen om middernacht driemaal hun gezicht en voeten om drie wensen te doen voor een goed jaar. Naast de vreugdevuren die de hele avond en nacht branden, zijn er soms ook muñecos, oftewel poppen, die worden verbrand. Dit wordt meestal rond middernacht gedaan. Het verbranden van de poppen is te vergelijken met de Fallas in Valencia, hoewel op kleinere schaal.

Catalonië

Op de avond van 23 juni vindt in heel Catalonië de Revetlla de Sant Joan plaats. In 1955 begon Francesc Pujada, burger van het dorp Vallespir (Noord-Catalonië), een traditie die tegenwoordig bekend staat als ‘la flama del Canigó’ (de vlam van Canigó). Op 22 juni komt een groep wandelaars samen om naar de top van de Canigó-berg te gaan om een kampvuur aan te steken. Op de ochtend van 23 juni halen verschillende vrijwilligers een fakkel met een vlam op de top van de Canigó, waarmee ze alle vreugdevuren van de omliggende steden en dorpen aansteken. Tegenwoordig is deze traditie zo sterk dat bijna alle dorpen in het noorden van Catalonië hun vreugdevuren op deze manier aansteken. In Barcelona vindt het feest grotendeels plaats op het strand en op sommige pleinen in de stad. Op het strand zijn verschillende vreugdevuren te vinden en is er mooi vuurwerk te zien. Wat is er beter dan een nacht met vrienden op het strand doorbrengen en genieten van een goede sfeer in de buitenlucht terwijl je naar het vuurwerk kijkt? Sommigen nemen ook een duik in zee.

Madrid

Inde regio Madrid is San Juan eveneens kleurrijk, ondanks het feit dat hier geen kust te vinden is. Het grootste feest vindt plaats in Alcalá de Henares waar de feesten van San Juan vier dagen duren. In voorstad Alcobendas wordt het feest groot gevierd en in verschillende wijken van de hoofdstad eveneens. Ook hierbij spelen de vreugdevuren een belangrijke rol.

Wil je meer lezen over Spanje en de Spaanse cultuur en geschiedenis? Bestel hier dan het magazine ESPANJE! vol inspirerende tips en artikelen.

Valencia

Ook in Valencia is de nacht van San Juan een van de meest belangrijke momenten van het jaar, omdat het het officiële welkom voor de zomer is. Het feest in de regio vindt ook in dit geval plaats langs het strand. Een van de tradities is om om middernacht de zee in te gaan en over zeven golven te springen voor geluk. Springen over vuur is ook een mogelijkheid, net als in andere delen van het land.

Alicante

Tijdens de Hogueras de San Juan in Alicante vullen muziek, optochten, vuurwerk en straatfeesten de stad. De feesten staan bekend om de enorme satirische monumenten, de hogueras, die vanaf 20 juni tijdens de plantà worden opgebouwd. De koningin van het feest, de Bellea del Foc, wordt jaarlijks gekozen uit de vertegenwoordigers van de verschillende hogueracommissies. In de nacht van 24 op 25 juni wordt vanaf het kasteel van Santa Bárbara de spectaculaire Palmera afgestoken, een vuurwerkpalm die het startsein vormt voor de cremà, het verbranden van de hogueras. Daarnaast vieren veel inwoners op 23 juni de traditionele Nacht van San Juan op het strand, waar vreugdevuren branden en sommigen voor geluk over de golven of over het vuur springen.

Lees ook: 8 x Hogueras de San Juan in Alicante

Galicië

De Galicische naam voor San Juan is San Xoán. In Galicië wordt deze bijzondere nacht gevierd met grote vreugdevuren op stranden, pleinen en in dorpen. Over het vuur springen is een van de bekendste tradities en staat symbool voor zuivering en bescherming. Op sommige plaatsen gaan mensen rond middernacht ook de zee in als onderdeel van eeuwenoude rituelen. Daarnaast verbranden veel mensen oude spullen of briefjes met zorgen die zij achter zich willen laten. Water speelt eveneens een belangrijke rol tijdens San Xoán. Een bekende traditie is facer o cacho, waarbij water en aromatische kruiden in een kom worden verzameld en de hele nacht buiten blijven staan. De volgende ochtend wast men het gezicht met dit water voor geluk, gezondheid en bescherming. Ook kruiden nemen een belangrijke plaats in binnen de Galicische San Xoán-tradities. De samenstelling verschilt per streek, maar vaak worden onder meer Sint-janskruid, venkel, rozemarijn, varens en kaasjeskruid gebruikt. De kruiden worden op de avond van 23 juni in een kom met water gelegd. Die blijft de hele nacht buiten staan. Op de ochtend van 24 juni wassen mensen hun gezicht met dit geurige kruidenwater, dat volgens de traditie geluk, gezondheid en bescherming brengt. Een ander belangrijk onderdeel van de viering is de queimada, een traditionele drank van orujo, suiker, citrusschillen en koffiebonen. Tijdens het bereiden wordt vaak de beroemde conxuro da queimada uitgesproken, een bezwering die bescherming moet bieden tegen kwade geesten en negatieve invloeden.

De queimada-spreuk gaat als volgt:

Uilen, padden en heksen; demonen, kabouters en duivels. Geesten van de mistige velden, kraaien, salamanders en tovenaressen; Omhooggestoken zwarte kattenstaart en spreuken van de genezers.

Broedplaats van wormen en ongedierte, vuur van de Heilige Compagnie, boze oog, zwarte vloeken; stank van de doden, donder en bliksem; sater’s snuit en konijnenpoot. Huilende vos, blaffende hond, doodskreet … Zondige tong van een slechte vrouw getrouwd met een oude man. Avernus van Satan en Beëlzebub, vuur van brandende lijken, felle branden in de nacht van Sint Silvester, verminkte lichamen van onfatsoenlijke mensen, scheten uit helse achterwerken.

Gebrul van de woeste zee, voorteken van schipbreuken. Onvruchtbare buik van de alleenstaande vrouw, miauwen van loopse katten. Vuile manen van de slecht geboren geit, en gedraaide hoorns van de gecastreerde ram…

Met deze steelpan zal ik de vlammen van dit vuur doen opstijgen dat lijkt op dat van de hel, en heksen zullen gezuiverd worden van al hun kwaad. Sommigen zullen vluchten op hun bezems, om te verdwijnen in de zee van Finisterre. Hoor! Luister naar dit gebrul…! Het zijn de heksen die zichzelf zuiveren in deze spirituele vlammen…

En wanneer dit heerlijke brouwsel, door onze keel glijdt, blijven ook wij allemaal vrij van het kwaad van onze ziel en van alle betovering. Krachten van lucht, land, zee en vuur! Tot u doe ik deze oproep: als het waar is dat je meer macht hebt dan de mensen, reinig ons land dan van het kwaad en zorg er hier en nu voor dat de geesten van afwezige vrienden, deze queimada met ons delen.

In het Galicisch is de tekst zo:

Mouchos, coruxas, sapos e bruxas;
demos, trasnos e diaños;
espíritos das neboadas veigas,
corvos, pintegas, e meigas;
rabo ergueito de gato negro
e todos os feitizos das menciñeiras.

Podres cañotas furadas,
fogar dos vermes e alimañas,
lume da Santa Compaña,
mal de ollo, negros meigallos;
cheiro dos mortos, tronos e raios;
fuciño do sátiro e pe do coello,
ladrar de raposo, rabiño de martuxa,
oubeo do can, pregón da morte...

Pecadora lingua da mala muller
casada cun home vello.
Averno de Satán e Belcebú,
lume de cadáveres ardentes,
lumes fatuos da noite de San Silvestre,
corpos mutilados dos indecentes,
e peidos dos infernales cus...

Bruar da mar embravecida,
agoiro de naufraxios.
Barriga machorra da muller ceibe,
miañar dos gatos que andan á xaneira,
guedella porca da cabra mal parida
e cornos retortos de castrón...

Con este cazo 
levantarei as chamas deste lume
que asemella ao do inferno,
e as meigas ficarán purificadas 
de tódalas maldades.
Algunhas fuxirán a cabalo das súas escobas,
para iren se asulagar
no mar de Fisterra.

Ouvide! Escoitade estos ruxidos...!
Son as bruxas que están a purificarse
nestas chamas espiritosas...
E cando este gorentoso brebaxe 
baixe polas nosas gorxas,
tamén todos nós quedaremos 
libres dos males da nosa alma
e de todo embruxamiento.

Forzas do ar, terra, mar e lume!
a vós fago esta chamada:
si é verdade que tendes máis poder 
que a humana xente,
limpade de maldades a nosa terra 
e facede que aquí e agora,
os espiritos dos amigos ausentes 
compartan con nós esta queimada.

Meer leuke Spanjetips?

Lees dan ook het mooie tijdschrift ESPANJE!

Vier x per jaar 100 pagina’s inspiratie
Elke keer weer honderden tips
Met o.a. reistips, films, muziek, boeken en recepten
Ruim 25% korting op de winkelprijs
Korting op Spaanse films en evenementen
Maak kans op gratis boeken
Altijd als eerste in huis
Ook de digitale editie t.w.v. €20 in je mailbox, handig voor onderweg
Je regelt het meteen via deze link

Heb je zin in de Spaanse zomer? Dan hebben we goed nieuws. De nieuwe editie van ESPANJE! kun je nu pre-order bestellen met €3,50 korting. Je krijgt ESPANJE! dan rond 5 juli in de bus. Bestellen met korting kan tot maandag 24 juni om 8.00 uur. Via de pre-order krijg je €1 korting op dewinkelprijs en betaal je geen portokosten van €2,50. Je betaalt dus slechts €6,95 in plaats van €10,45. Nog voordeliger is het om een abonnement te nemen. In Nederland ontvang je voor slechts €21,95 een jaarabonnement van vier edities. Dat is nog geen €5,50 per editie. Een totale korting van bijna €10 op de winkelprijs. Bovendien krijg je dan ook een jaar lang de digitale editie ter waarde van €18 en kun je alle edities van ESPANJE! overal online lezen. Je kunt je abonnement hier afsluiten.

In de komende editie van ESPANJE! onder andere

Onze grote minigids Baskenland

Baskenland wordt steeds populairder, vooral Bilbao en San Sebastián zijn geliefde vakantiebestemmingen. Maar de dorpen, steden en het landschap ertussenin zijn vaak nog heel rustig en bijna altijd spectaculair. Baskenland is al ruim 25 jaar de favoriete reisbestemming van hoofdredacteur Marjan Terpstra. Zij heeft nu al haar tips verzameld in deze minigids. Van hotels in het groen met uitzicht op zee, tot de beste stranden, de leukste restaurants, fijne kleine musea en de mooiste routes. De onmisbare gids voor iedereen die deze zomer naar Baskenland gaat.

Met de camper (of tent) dwars door de Pyreneeën

Nog zo’n topbestemming voor de zomer: de Pyreneeën. Chantal Antheunisse is dol op adrenalinesporten en trok met haar camper via Aragón en Navarra van Catalonië naar Baskenland. Onderweg ging ze klimmen, raften, wandelen en fietsen. Ze neemt je mee van oost naar west en geeft bij elke actieve stop een camper- of kampeertip.

Ultieme strandgids Valencia

Jessica Sindelka woont en werkt al een paar jaar in Madrid. Maar als ze even vrij is zit ze op het strand van Valencia. En ze is niet de enige want Valencia wordt ook wel Playa de Madrid genoemd. Feestbeest en lekkerbek als ze is kent ze alle leuke tentjes aan de stadstranden. Maar ze weet ook waar de leukste plekken zijn om te relaxen, sporten en dansen. Dus ga je een paar dagen naar Valencia, of ben je in de buurt? Met de tips van Jessica wordt het nog leuker.

Oviedo, Parijse allure in de bergen

Deze keer nemen we je ook graag mee naar Oviedo, een stad met Parijse allure omringd door ruige natuur waar beren en wolven leven. In de winter kan in dit deel van Asturië zelfs twee meter sneeuw vallen, maar in de zomer is het er groener dan groen en genieten de mensen er van het leven. We verbleven er in Casa Rural Selmo, midden tussen de koeien maar toch met heerlijke stranden en maar liefst drie mooie steden in de buurt: Oviedo, Avilés en Gijón. Eigenlijk zijn dit soort B&B’s geheimtips die we liever voor onszelf houden. Toch delen we ze graag met onze lezers en we mogen zelfs drie nachten weggeven in dit kleine paradijsje.

Roadtrip langs de costa’s: maak 5 x kans op een verblijf

Overal in Spanje heb je B&B’s en andere accommodaties van Vlamingen en Nederlanders maar vooral aan de costa’s. Ideaal voor als je goede tips wilt, niet alleen voor je vakantie maar misschien ook omdat je zelf in Spanje wilt gaan wonen. De eigenaren van 5 accommodaties die liggen aan de costa’s van de regio’s Valencia en Andalusië vertellen over hun droomplek, geven tips en verloten ieder drie nachten onder de abonnees van ESPANJE!.

Tips voor 24 uur in Tossa de Mar aan de Costa Brava

Tossa de Mar is zo’n plek waar we steeds willen terugkeren. Net als de kunstenaars die er in de jaren dertig van de vorige eeuw neerstreken raakten we er betoverd door het licht, de opkomende zon boven de golven, de maan boven de nachtelijke zee. Maar we werden ook blij van de tossenses, die werken in de boetiekjes, restaurants en hotels. Het zijn vaak familiebedrijven in eeuwenoude huizen waar ze zelf opgroeiden. Ze hebben gezien hoe het massatoerisme hun dorp overspoelde. Gelukkig zijn er nog momenten dat het er rustig is en daar kunnen zij maar ook wij van genieten. In deze editie geven we tips voor 24 uur in Tossa. Van stranden, lekker eten, shoppen en varen tot wandelen en slapen.

De mysterieuze meren van Ruidera

ESPANJE-eindredacteur Tanja Timmerman beleefde samen met hond Fieke in haar camper avonturen aan de meren van Ruidera, volgens Don Quichot en Sancho Panza een plek vol magie. Het merengebied ligt als een groene en blauwe oase in La Mancha. In de zomer vieren de Madrilenen er vakantie, maar in het voor- en najaar is het er rustig en kun je er eindeloos wandelen.

Op bezoek bij de makers van sherryazijn en sherryvaten

Aafke Jochems reist voor ESPANJE! door heel Spanje op zoek naar bijzondere producten. Of het nu kikkererwten zijn of saffraan of amandelen… Aafke stapt op de boeren af en portretteert ze met haar camera en haar pen. Deze keer was ze in Jerez de la Frontera. Niet om sherry te drinken, maar om te zien hoe sherryazijn wordt gemaakt en hoe de wijnvaten met de hand worden gemaakt. Het levert een prachtige reportage op.

Ontdek de Camino Sanabrés langs thermen en wijngaarden

Huib Afman heeft zich voorgenomen om alle caminos die er zijn te lopen en hij is al aardig op weg. Dit keer liep hij de Camino Sanabrés door Castilië-León en Galicië. In Ourense kwam hij helemaal tot rust in de warme thermen die daar overal te vinden zijn. Ideaal voor ieder jaargetijde want het water is altijd lekker warm.

Waar kun je San Juan vieren in Spanje?