Andalusië heeft zeer diverse toeristische trekpleisters. Voor de cultuur- en geschiedenisliefhebbers zijn er de historische steden zoals Granada, Sevilla, Cádiz en Córdoba en de prachtige moorse witte dorpjes. Ook Málaga is een populaire stad voor een stedentrip. Voor sportieve toeristen en natuurliefhebbers is er de bergketen Sierra Nevada, met een omvangrijk net van wandelroutes, mogelijkheden voor alpinisme en in de winter uitgebreide wintersportmogelijkheden. En strandliefhebbers strijken neer aan de Costa del Sol.

Andalusië is de grootste Spaanse autonome regio qua inwoneraantal. De regio is vooral bekend vanwege de Costa del Sol, de flamenco en de prachtige moorse steden Granada en Sevilla. Maar ook steden als Málaga en Cádiz trekken steeds meer bezoekers.

Andalusië grenst in het noorden aan Extremadura en Castilië-La Mancha, in het oosten aan Murcia, in het zuiden aan de Middellandse Zee en Gibraltar, en in het westen aan Portugal en de Atlantische Oceaan. Het landschap van Andalusië is grofweg te verdelen in drie delen: 1) De Sierra Nevada en aangrenzende sierra’s in het zuiden en oosten met als hoogste bergpiek de Mulhacén van 3482 meter. 2) De Sierra Morena in het noorden op het grensgebied van Extremadura en Castilië-La Mancha. 3) De vallei van de Guadalquivir ligt hier tussenin.

Andalusië wordt weer onderverdeeld in acht provincies, die in alle gevallen dezelfde naam dragen als de hoofdstad: Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga en Sevilla.

Wat heeft Andalusië te bieden?

Andalusië heeft zeer diverse toeristische trekpleisters en biedt voor elk wat wils. Voor de cultuur- en geschiedenisliefhebbers zijn er de historische steden zoals Granada, Sevilla, Cádiz en Córdoba en de prachtige moorse witte dorpjes.

Voor sportieve toeristen en natuurliefhebbers is er de bergketen Sierra Nevada, met een omvangrijk net van wandelroutes, mogelijkheden voor alpinisme en in de winter uitgebreide wintersportmogelijkheden. Maar dat is slechts één optie. In totaal telt deze regio meer dan 100 nationale parken en natuurgebieden, van de immens groene Sierra de Grazalema, tot de woestijn in de provincie Almería, waar diverse westerns zijn opgenomen.

De Costa del Sol en de Costa de la Luz zijn populair onder strandliefhebbers. Torremolinos en Marbella zijn wereldberoemd, maar er zijn ook nog steeds rustige stranden te vinden die niet overspoeld worden door toeristen, bijvoorbeeld in het oosten en uiterste westen van Andalusië. Tot slot heeft Andalusië ongeveer negentig golfclubs die golfbanen hebben met 18 holes of meer.

Meer lezen?

Met de volgende artikelen die eerder verschenen in het magazine ESPANJE!, doe je volop inspiratie op voor jouw volgende bezoek aan de regio Andalusië: 

Ruig & groen – het andere Andalusië
Córdoba – stedentrip

Hoe kom je er?

Andalusië is de meest zuidelijke gelegen regio in Spanje. Dat betekent dat het een flinke reis is met de auto. Het alternatief is het vliegtuig.

Vliegen

Andalusië telt zes luchthavens: Málaga-Costa del Sol, Sevilla-San Pablo, Granada, Jerez, Almería, Córdoba. Vooral op Málaga zijn er veel vluchten vanuit Nederland. Zowel vanaf Schiphol als Eindhoven en Rotterdam-Den Haag kun je naar Málaga vliegen. Daarnaast kun je vanaf Schiphol ook een vlucht nemen naar Sevilla.

Auto

Houd rekening met een afstand van zeker tweeduizend kilometer afhankelijk van waar je precies vertrekt, naartoe moet en welke route je neemt.

Trein

Er gaat een hogesnelheidslijn van Madrid naar Sevilla met een aftakking naar Córdoba.

Veelzijdig klimaat

Het mediterrane klimaat beïnvloedt het weer in Andalusië. De zomers zijn droog en de winters zacht. Maar binnen Andalusië is er veel verscheidenheid. Met een beetje mazzel kun je op dezelfde dag bijvoorbeeld ’s morgens skiën in de Sierra Nevada en ’s middags zwemmen in de Middellandse Zee.

Terwijl de kust meestal een aangenaam klimaat heeft, getemperd door de zee, kan het in het binnenland enorm heet worden. In Sevilla stijgt de temperatuur ’s zomers regelmatig boven de veertig graden Celsius. De droogste plek op het vasteland van Europa is eveneens in Andalusië te vinden, namelijk Cabo de Gata, waar slechts 117 mm regen per jaar valt. De Tabernaswoestijn in Almería is de enige echte woestijn in Europa.

Gek genoeg ligt in Andalusië ook het gebied waar ruim twee keer zoveel regen valt als in Nederland, namelijk de prachtig groene Sierra de Grazalema. Jaarlijks wordt daar 2200 mm gemeten terwijl we in Nederland per jaar ongeveer 800 mm opvangen.

Gemiddeld is de temperatuur in een jaar meer dan 16 °C. Januari is de koudste maand, en juli en augustus zijn de warmste maanden met een gemiddelde temperatuur van 28 °C.

De geschiedenis van Andalusië

Andalusië komt in oude geschriften voor als regio waar onder andere zilver werd gedolven. Tartessos of Tarsis, gelegen in de buurt van het huidige Cádiz, werd in de bijbel al genoemd als stad waar koning Salomo handel mee dreef. Ook zou de profeet Jonas op een schip naar Tarsis zijn gevlucht. In Andalusië zijn zeer oude mijnen gevonden die al in de vroege kopertijd (vóór 3000 v.Chr.) in productie waren en ook nu nog deels worden geëxploiteerd.

Omstreeks 1000 v.Chr. stichtten de Feniciërs hier een handelspost genaamd Gadir (Fenicisch voor ‘ommuurde stad’) om zo een graantje mee te kunnen pikken van de welvaart. Gadir is tegenwoordig bekend als Cádiz. Zo’n 500 jaar later zetten de Carthagers hier voet aan wal. Zij werden in 206 v.Chr. verdreven door de Romeinen onder leiding van Scipio Africanus. Die noemden het veroverde gebied, dat vooral vanwege de mijnbouw en landbouw zeer welvarend was, Hispania Ulterior. De hoofdstad was Corduba, het huidige Córdoba. Dit was de geboorteplaats van de beroemde Romeinse filosoof en schrijver Seneca. Ook de Romeinse keizer Trajanus kwam uit deze streek.

Vanaf 400 wordt Spanje binnengevallen door Noord-Europese volkeren, zoals de Visigoten en de Vandalen. In 711 slaagt Tarik ibn Zijad erin om, met hulp van Berbertroepen, Spanje te veroveren. Binnen tien jaar is bijna heel Spanje onder de voet gelopen. De Moren herdopen het gebied tot Al-Andalus. In 756 roept de Arabische leider Abd al-Rahman I zichzelf uit tot emir van het onafhankelijke emiraat van Córdoba en dertig jaar later wordt begonnen met de bouw van de Mezquita in Córdoba, de grote moskee, nu nog steeds een van de pronkstukken van de stad. Abd al-Rahmān III sticht in 929 het onafhankelijk kalifaat Córdoba. Het wordt een belangrijk cultureel centrum en de grootste stad van Europa na Constantinopel.

Door onderlinge twisten valt het rijk in de daaropvolgende jaren uiteen in een aantal ministaatjes, de taifas, en het kalifaat eindigt in 1031. In de volgende eeuwen winnen de christelijke staatjes in het noorden steeds meer terrein en in 1212 worden de Almohaden, een Berberse dynastie die de macht in Andalusië had overgenomen, verslagen in de Slag bij Las Navas de Tolosa. Córdoba wordt heroverd in 1236. De Moorse Nasridendynastie die dan nog in delen van Andalusië aan de macht is compenseert het verlies met de bouw van prachtige bouwwerken, zoals het Alhambra in Granada, die begint in 1238. Zij weten daar nog ruim twee eeuwen stand te houden.

Als Castilië en Aragon in 1479 verenigd worden door het huwelijk van de Reyes Católicos, Ferdinand van Aragón en Isabella van Castilië, is het laatste uur geslagen voor de Moren in Spanje. In 1492 wordt de laatste Moorse vesting, het Koninkrijk Granada, met de hoofdstad Granada, veroverd en komt een einde aan bijna acht eeuwen Moorse overheersing. Meteen na de Reconquista starten gouden eeuwen voor Andalusië. Christoffel Columbus ontdekt eveneens in 1492 Amerika en Andalusië dient als springplank naar de Nieuwe Wereld. De meeste rijkdommen komen terecht in hoofdstad Sevilla, die steenrijk wordt.

Cultuur in Andalusië

Veel clichés over Spanje, zoals bijvoorbeeld de flamenco en het stierenvechten, vinden hun oorsprong in Andalusië.

Flamenco jurk Andalusië Zo is de regio de bakermat van de flamencomuziek. Hier werd zigeunermuziek vermengd met Indiase, christelijke, Joodse en Moorse invloeden.

Ook het stierenvechten vindt hier zijn oorsprong. Hoewel deze culturele traditie steeds meer onder vuur ligt, blijven de corridas populair in Andalusië. Beroemde arena’s staan in Sevilla (Maestranza-arena), Ronda en Córdoba.

Andalusië is ook het land van de sherry afkomstig uit Jerez de la Frontera.